DOĞU KARADENİZDE RİZE İLE ARTVİN’DE BÜVET(Baraj) YAPILARAK BOZULACAK ORMANLARIN YARARLARI YOK MU?

Benim en büyük tutkularımdan biri ağaç dikmektir. Bunda Ege’li olmamın bir etkisi vardır. Biz Ege’de bir dal bulsak yere sokarız, belki ağaç olur diye. Küçüklüğüm ağaçlar arasında, ağaçlara çıkarak, ağaçlarla konuşarak, ağaçta uyuyarak, ağaca çıkıp gizlenerek, ağaçların bize sunduğu meyveleri tadarak. Meyve ağaçlarının ilk çiçek açışları, onların gökçe meyvelere dönüşmesi, ermesi, olgunlaşmasını izlemek bir başkadır. Güneş doğmadan incir ağacından inciri burarak koparmanın tadını anlatamam. Asma dalından üzümü, zeytin ağacından zeytini, kiraz ağacından kirazı toplamak bir yaşamdır. Doğu Karadeniz ormanlarımızda yeryüzünün en bozulmamış yerlerinden biridir. Ancak su büvetleri(barajlar) orman dokusunu bozacaktır.

 Ormanlar ise sürekli meyve veren ağaçlardan değil, soluk almamızı sağlayan oksijen üreten yapraklı ağaçlardan oluşan can damarlarımızdır. Ormanlar, sürekli olarak kendini yenilediği için, diğer yeraltı ile yer üstü kaynaklarından başka bir özelliktedir. Eski çağlardan beri insanoğlu, çevresini kuşatan doğadan yaralanma yollarını aramış, önceleri yalnızca avlanmak, barınak yapmak, ayrıca yakacak odun elde etmek için ormanları kullanmıştır. Ormanların başlıca yararları şunlardır;

1. Ormanların toz emici özelliği vardır;

                        a. Bir hektar ladin ormanı yılda 32 ton,
                        b. Bir hektar kayın ormanı yılda 68 ton,
                        c. Bir hektar çam ormanı yılda 30–40 ton

 toz emer...

2. Ormanların gürültü azaltıcı özelliği vardır;

50 metre genişliğindeki bir araç yolunun oraltı( trafik) gürültüsünü 20–30 desibel azaltır...

3. Ormanlar; bir ısı yalıtıcı gibi görev yapar. Sıcak ile soğuğu dengeler. Yaz sıcaklığını 5 ile 8,5 ºC azaltırken, kış sıcaklığını da 1,5 ile 2,8 ºC arttırır. Kuru boslarda (havalarda) bile bosun(havanın) ıslaklığını( nemini)durağanlaştırır.

4. Ormanlar; birçok yırtıcı andık (yabani hayvan) ile kuşların yanı sıra, çeşitli yiyecekleri barındırması nedeniyle besin kaynakları bakımından önemli bir ortamdır. Ormanlar dirim (biyolojik) dengeyi korur. Yapraklı ağaçlardan oluşan bir bir bölgede 50 kuş türü yaşayabilir.

5. Ormanlar; ağaçsız bir alana göre 8 kat verimi toprak( humus) oluşturur, toprak varlıklarının yaşamasını sağlar.

6. Ormanlar; araç uçunu (egzoz) ile bos ucunu (hava gazı)ya da benzer ağulu( zehirli) uçunları, kirli suları süzerek bosu arıtır, günzeli arıtır (havayı temizler).

7. Ormanlar; bitkiler ile andıklar (hayvanlar) için doğal bir su üretim kaynağıdır.

8. Toprak yaşamı ile bütünleşen ormanlar; atıkların yeniden değerlendirilmesini sağlar.

9. 25 metre boy ile 15 metre tepe çatısı edinmiş bir kayın ağacı, saatte 1,5 kilogram oksijen üretir.

10. Ormanlar; deprem etkilerini azaltır. Evin altındaki su düzeyini, temel tabanının altında tutarak sıvılaşmayı, evin yan yatmasını önler. Gelen sarsıcı dalgalar, küçültülerek yapıya yansır.

11. Ormanlar; yamaç duraylılığını sağlar(heyelanı önler). Toprağı kaydıran suları emerek, toprak kayması(heyelanı) önler.

12. Ormanlar; depremlerin önceden bilinmesini kolaylaştırır. Barındırdıkları orman andıkları, deprem gelmeden 1 ile 2 saat önce çığrışmaya başlar. Böylece insanları gelen kıranı önceden bildirerek, kaçışmalarını sağlar. Deprem olacağı yıl kabukları kızarır.

Daha neler, neler!... Hiç düşündünüz mü? Ormanların bu ölçüde yararı var da, hiç dokuncası(zararı) yok mu?

Yok! Bulamazsınız....

Bize birçok bakımdan yararlar sağlayan, hiç dokunmayan bu doğal varlıklarımızın, elektrik üretmek için Artvin ile Rize illerinde, Rize’nin Fındıklı Çağlayan, Arılı, Çamlıhemşin’in Fırtına Koyağı ile İkizdere Koyakları olmak üzere, Salarha ile Hemşin Koyakları üzerinde kurulacak su büvetlerle bilinçsizce yok edilmesine neden sessiz kalıyoruz peki?. Kazılarla ağaçları devireceğimize, her yıl, kendimiz bir boş yere, bir ağaç dikelim, çocuklarımız diksin. 

Bir ağacınız olması, size yararından başka bir güzellik getirmeyen bir çocuk gibidir. Sizle büyür, size arkadaş olur. Ürünleri ile çiçekleri ile dallarındaki yaprakların hışırtısı ile sizin gönlünüzü okşar.

Bırakın karanlıkta kalalım, ancak yeşil ormanlarımız kalsın. Onlar bizim olduğu ölçüde; ayrıca kuşların, sincapların, arıların, böceklerin, endemik bitkilerin, yaban yaşamın. Onları kesmek için onlardan izin aldık mı?.

Bu ormanlarda yaşayan insanlardan izin aldık mı ki doğayı değiştirelim?.

Buradan üretilecek elektriği ne hakla yarı fiatına bize bin bir şehit verdirten Kuzey Irağa satarız?.

Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan

 Jeofizik Yüksek mühendisi

Çevre Federasyonu 1. Başkanı, İstanbul

www.ahmetercan.net, ahmetercan@ahmetercan.net